levenskunst
Leefstijl voor ouderen

Ouder worden als levenskunst

Wat hebben filosofen daarover te zeggen?

“In de loop van de geschiedenis zijn er door filosofen maar twee boeken over ouder worden als levenskunst geschreven:

De senectute van Cicero (44 v. Chr.) en het prachtige La vieillesse (1970) van Simone de Beauvoir”, aldus Joep Dohmen negen jaar geleden. Zijn op 8 mei 2010 verschenen artikel in de Volkskrant is nog steeds relevant.

Hij geeft in dit artikel een beeld van de filosofen die hebben geschreven over ouder-worden en ouder-zijn. Zijn constatering is dat over het ouder worden de meningen sterk uiteen lopen: van extreem somber, via berustend en aanvaardend naar opgewekt tot uiterst vitaal. Enkele van de filosofen zien ouder worden als een gestaag proces van desillusie. Maar er zijn ook positieve geluiden. Die van Cicero, maar ook vooral van Goethe.

Geen garantie voor eeuwigheid

Joep Dohmen geeft aan: “Ouder worden betekent dat we geen garanties hebben voor een eeuwig voortbestaan. Het betekent dat er geen blauwdruk bestaat voor de invulling van onze levensloop. We zullen die zelf moeten uitvinden.”

Er wordt in het artikel ook geageerd tegen de drang in het westen om eeuwig jong te willen blijven. Het blinde verlangen naar jeugdige schoonheid. Die hoop is op zich prima maar zij verhult het echte probleem: de angst voor de dood.

We rommelen ons naar het einde

Een zeer scherp oordeel wordt gegeven over de samenleving: “We missen een brede cultuur van goed ouder worden. We hebben geen agenda voor onze tweede levenshelft en rommelen ons zo goed en zo kwaad als het gaat naar het einde. Maar helaas is dat geen levenskunst”.

Het is een constatering die ook wordt gedeeld door Erik Erikson: “Het ontbreekt onze samenleving aan een concept van het leven als een geheel”. Maar intussen is het wel zaak om te blijven nadenken. Waar kom je vandaan en waar ben je naar op weg. De vraag is welke oriëntatie je kiest in jouw leven, aldus Joep Dohmen.

 

De kunst van het ouder worden

Joep Dohmen eindigt zijn artikel met “Aan het werkelijke levenseinde staat de dood. Wie willen we geweest zijn? Wat willen we aan onze geliefden, aan andere mensen, aan de aarde nalaten? Als we weten waarom we geleefd hebben, kunnen we ons des te beter verzoenen met de dood”.  De onwrikbare eindigheid van het bestaan vereist de kunst van het steeds weer opnieuw beginnen.

Een diepzinnig artikel over de levenskunst van het ouder worden.

Hierbij de link naar het gehele artikel.

Voor meer aspecten van ouder-worden als levenskunst inspiratie  zie Inspiratie voor ouderen en het artikel 8500 dagen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *